خنکان لە دەریای ئیجە، خنکان لە هەولێر، چینایەتییە! نووسینی: ابراهیم حسێن
خنکان لە دەریای ئیجە، خنکان لە هەولێر، چینایەتییە!
نووسینی: ابراهیم حسێن
دیمەنەکانی ڕاکردنی بە کۆمەڵی گەنجان و هاوڵاتیانێکی بێ ئومێد بە ئیمکانی ژیانێکی ئاسایی لە کوردستانی ژێر سایەی حاکمیەتی چینایەتی کەمایەتیەکی سەرمایەداری کوردایەتی دا کە لەشەپۆلە هار و چەتونەکانی دەریاکان دەدەن و قەدەری خۆیان ڕادەستی قاچاغچی و دەریاکان دەکەن و چەند ڕۆژ دواتر بەلەمە لاستیکیەکانیان تێک دەشکێ و لەگەڵیشیدا ئاوات و خۆزگەکانیان بۆ ژیانێکی کەمێک مرۆڤانەتر تێک دەشکێ و لەگەڵ تەرمەکانیان دەگەڕێنرێنەوە بۆ هەمان ئەو دۆزەخە چینایەتیەی لێی هەڵاتون و تیایدا ژێرخاک دەخرێن، دیمەنێکی ڕۆژانەیە.
بەڵام ئەوە تەنیا ئیجە و شەپۆلە هارەکانی ئیجە نییە ئەم گیان و نەفەس و خوێن و گۆشت و پێکەنینە دروێنە دەکا، ئەوە تەنیا قاچاغچیانی سنورە نێو دەوڵەتیەکانی داشۆراو لە هەر مۆڕاڵێکی شەریفی مرۆڤانە نین کە ئەو مرۆڤانە ڕاپێچی قەدەری خنکان لە گێژاوی ئەو دەریایانە دەکەن کە مەدەنیەتی ڕۆژئاوای بەسەر مرۆڤایەتی لەڕۆژهەڵات داخستووە، بەڵکو لێرە لە هەولێر، لێرە لە سلێمانی و بە پانتایی کوردستان زۆنگاو و لیتەجاڕی دەسەڵاتێکی چینایەتی لە ئارادایە کە هەناسەی ژیانێکی خۆشبەخت و ئازاد و لایق بە مرۆڤی خنکاندوە. لێرە لە هەولێر چەند دە کیلۆمەترێک لە خوار سەری ڕەش و سەیرانگاکانی نشینگەی سەرانی دەسەڵات، لێشاوی قۆڕ و لیتە هەڵدەستێ و ئەو بەشەرییەتەی تەنیاچوار دیوارێکیان بە ناوی ماڵەوە پێکەوە ناوە ڕادەماڵێ، خەڵوز وغاز هەناسەیان لێدەبڕێ و دەخنکێن.
هەولێر و ئیجه دوو شوێنن کە مرۆڤ تیایدا دەخنکێ یەکێکیان دەریایە و ئەوەی تریان بڕیارە شوێنی ژیانی مرۆڤ بێت. هەم مردن و خنکان لە قوڕ و لیتە و غاز و خەڵوز و زێرابەکانی هەولێر و سلێمانی و هەم خنکان و مردن لە دەستی شەپۆلە چەتونەکانی دەریا نێو دەوڵەتییەکان، بە تەواوی چینایەتییە. هۆکارەکەی قوڕولیتەی ئەو دەسەڵات و دەورو دوکانە چینایەتیەیە کە چەند دە کیلۆمەتر لەولاتر، لە دامێنی کەژو کێو و تاڤگە و سروشتێکی جواندا، لەسەری ڕەش و قەڵاچواڵان، ژیانێکی جیاواز و فیرعەونی دەژین بە قیمەتی ناچارکردنی زۆرینەی بەشەرییەتی کرێکار و بێبەش بە ژیان کردن لەو زەلکاوە و لەو بەدبەختیە چینایەتییەدا.
هەر دوێنێ و پێرێ گەنجان و ڕۆڵەی خانەوادە کرێکار و زەحمەتکێشەکان و ژنانی گەرەکه کریکارو زەحمەتکیش نشینەکانی ئەم کوردستانە بە دەنگی ڕاسا هاواریان کرد کە ئەوان هیچ ئومێد و خۆشبینەیەکیان بەوە نییە کە لەسایەی ئەم حاکمیەتە چینایەتیەدا ژیانێکی شایستە بە مرۆڤ لە توانادا بێت کە هیچ، تەنانەت لانی کەمی ژیانێک کە تەحەمول بکرێ لە توانادا بێت مەگەر بە زۆری چینایەتی، بەزۆری خەباتی چینایەتی و بەزۆری پەلامار و بەرگری چینی کرێکار و مرۆڤایەتی بێبەشەوە نەبێت.
شتێک کە وادەکا چینی کرێکار و مرۆڤایەتی بێبەش و ئەو نەوە گەنجەی کەچاوی بەسەر ئەو داماویە بۆرژواییەدا کردۆتەوە تائێستا ئەو دەورو دوکانە چینایەتییە پوچ و بێکەڵکە تەحەمول بکا بێئودیەکی ترە، بە مانایەکی تر ئومێد پەیدانەکردنیەتی بە بەدیلێکی تر، ئومێد پەیدانەکردنیەتی بە بەدیلێکیتری ڕادیکاڵ کەبیەوێ و بتوانێ خەباتی ئەو بەشەرییەتە کرێکار و ئازادیخوازە بۆ لەکۆڵکردنەوەی ئەو حاکمیەت و دەورودوکانە، بە بەهێزبوونی خۆیەوە، بە بەدەسەڵاتگرتنی خۆیەوە و بە گۆڕانی بە یەکێک لە بژاردە واقیعیەکانی چینی کرێکار و مرۆڤایەتی بێبەش ببەستێتەوەو پەیوەندی ئەوڕزگاریەش بە سەرکەوتنێکی سیاسی چەپ و کۆمۆنیستیەوە، بە بەهێزکردن و گەورەکردنی ئەو کۆمۆنیزم و چەپە کرێکارییە بگۆڕێ بە واقعیەتێکی سیاسی وکۆمەڵایەتی.
ئەم جودایی و دابڕانە هۆکاری دوو لاوازی سەرەکیە لەو کەمپەدا. لەلایەک وای کردوە کۆمۆنیزم لە توانا و ئیمکاناتی مەزنی ئەم مرۆڤایەتییە کرێکار و بێبەشە بۆ ئاڵۆگۆڕ و لە کۆڵکردنەوەی ئەو بەدبەختیە چینایەتی بێبەش ببێت و لەلایەکی تر وایکردوە کە چینی کرێکار و مرۆڤایەتی بێبەش لە توانا و پۆتانسێڵی ڕادیکاڵ و شۆڕشێڕانەی ئەم کۆمۆنیزمە بۆ ئاڵۆگۆڕی شۆڕشگێڕانەی هەلومەرجی ئێستا، بێبەش ببێت. ئەمە سەرچاوەی درێژەکێشانی ئەم بەدبەختیە چینایەتیەی ئەمڕۆیە چ لە کوردستان و چ لە هەر گۆشەیەکی تری دنیادا.
گۆڕانی کۆمۆنیزم بە پڕۆژەیەک بۆ سەرکەوتنێکی سیاسی ڕادیکاڵ کە مرۆڤایەتی کرێکار وبێبەش بتوانێ لەڕێگەیەوە ئەم هێز و ئیمکانەی خۆی لە خەباتی چینایەتیدا بخاتە پشت سەری ئەم کۆمۆنیزمەو ئەم ئاڵوگۆڕە، کلیلی تێپەڕاندنی ئەم داماوی و بێئومیدیە سیاسیەی ئێستایە.
چینی کرێکار و مرۆڤایەتی بێبەش بۆ ئەوەی هەستی به هێزی و هێزبوون لە خەبات و پەلامارەکانی خۆیدا بە دەست بهێنێتەوە، ناچارە کە کۆمۆنیزم و چەپی کرێکاری هەڵبژێرێ و گەورەی بکا. لەلایەکی تر ئەم کۆمۆنیزمە و حیزبی سیاسی کۆمۆنیستی بۆ ئەوەی بتوانێ ئەو بەشەرییەتە گەورە کریکار و زەحمەتکێشە بهێنێتە پشتی خۆی، ناچارە وەک پڕۆژەیەک بۆ سەرکەوتنێکی سیاسی چەپ و ڕادیکاڵی کۆمۆنیستی کرێکاری لە دەعوای شەڕی دەسەڵات و لە دەستگرتنی کۆمەڵگە، پێ بنێتە مەیدان و بجەنگێ بۆ ئەوەی ببێتە بژاردەیەکی ساسی واقیعی لەو جەنگەدا و بۆ هەمیشە دنیای گروپی فشاربوونی خێرخوازی ڕادیکاڵ بەجێبهڵێ.