یەکێتی نیشتیمانی دوای کۆنگرە!
یەکێتی نیشتیمانی دوای کۆنگرە!
عەبدوڵا مەحمود
یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، لەسەرەتای دیسەمبەری ٢٠١٩ کۆنگرەی چوارەمی خۆی لە لەدۆخێکی هەستیار و لەناو ململانیەکی قوڵی ناوخۆیی و کەشێکی سیاسی تایبەتی کوردستاندا بەست. ئەوەی تا ئێستا کۆنگرە بۆ کۆمەڵگەی ڕاگەیاندووە و نیشان داوە، بوونی هیچ پرۆژەیەکی سیاسی جیاواز بۆ هەلومەرجی کوردستان و خستنە رووی هیچ رێگاچارەیەک بۆ کێشەو دۆسیەکانی کوردستان، عێراق و ناوچەکە و پەیوەندەیەکان نییە. لەجێگای ئەوە پرسی کەنالێزەکردنی دەسەڵاتەکان، مەسەلە ناوخۆییەکان، پەیرەوی ناوخۆ، دانانی پاڵاوگە بۆ تەسفیە حساباتی رێکخراوەیی، پابەندبوونی تەواوەتی بە دەسەڵاتی بۆماوەیی” بنەماڵەیی”، گۆڕانی هاوسەنگی و جێگۆرکێی باڵانسی باڵەکان، قورغکردنی دەسەڵاتی بریاردەر لەدەستی بنەماڵەدا، سەرەتای دەرکەوتنی ململانێی لەناو باڵی بنەماڵەدا، بەتایبەت لە پرسی سەرۆک و هاوسەرۆکایەتیدا… سەرەکیترین ئەو دۆسیانەن کە دەبینرێن.
یەکیتی نیشتیمانی کوردستان، بەر لەکۆنگرە بەدەست چەندین گرفتی قوڵەوە گیرۆدە بوو، لەوانە نەبوونی خەت هێڵی سیاسی رۆشن، پرۆژەی دیاریکراو بۆ دۆخی سیاسی عێراق و کوردستان و ناوچەکە، روانین بۆ پرسی ئاییندەی سیاسی، ململانێی ناوخۆیی و بوونی چەندین هیڵ و باڵی جیاواز، نەبوونی یەک سەرچاوەی بریار و سەربەخۆیی سیاسی، گرفتی رابەری لەدوای تاڵەبانی… تاد. کۆنگرە بە بانگەشەی بنیاتنانەوەو نوێ بوونەوە، تازەکردنەوە، ڕزگاربوون لەدەست ململانێی ناوخۆیی، بەشداری لەدەسەڵات، سەربەخۆیی سیاسی، وەڵامدانەوەی بە بۆشایی رابەری… دەستی پێکرد، بەڵام هەر زوو بەستنی کۆنگرەیەکی ئاسایی، لە رێگای سازانی باڵ و لاباڵەکان و دابەشکردنی دەسەڵاتەکان، لەدەرەوەی کۆنگرەو بەر لەکۆنگرە، کرایە قوربانی تەماحی سیاسی و دەست بەسەراگرتنی پۆست و داهات و بریار.
ئێستا زیاتر لە دوو مانگە کۆنگرەیەکی نمایشی کۆتایی هاتووە، بەڵام پەیامێکی سیاسی، پرۆژەیەکی گشتگیرو جیاواز بۆ دۆخی سیاسی کوردستان و کێشەکانی، و تەنانەت پرۆژەیەک بۆ رزگارکردنی یەکێتی لە گرفتە ناوخۆیەکانیشی نابینرێت. لە جێگای ئەوە باڵادەستی باڵی بنەماڵە و رەوایەتی وەرگرتنی، پاشەکشەکردن بەباڵ و هێڵەکانی تر، دەست بەسەراگرتنی… فەرمی داهات و سامان و بریاری سیاسی، قورغکردنی دەسەڵاتی باڵای بریاردان… سەرەکیترین ئەو پرسانەن کە یەکیتی دوای کۆنگرە نیشانی داون.
کۆنگرەی یەکێتی نەک نەیتوانی وەڵام بەدەردە قورسە سیاسی و رێکخراوەیەکانی بداتەوە، بەڵکو سەرەتای گرفتار بوون بەدەیان دەردو کیشەی تر لە بەردەم دەرگای یەکێتی نیشتیمانیدان.
باڵ و هێڵە جیاوازەکان کەناوخۆیی یەکێتیان داغ و وێران کردبوو، بە جێگۆرێکیەکی کەم و ئاڵوگۆرێک لە پێگەیاندا ماونەتەوە. باسی سەرهەڵدانی باڵ و هیڵی تریش دەکرێت. پرسی پرکردنەوەی بۆشایی تاڵەبانی، نەک وەڵامی وەرنەگرتۆتەوە، بەڵکو دەسەڵاتی بنەماڵەیی و بۆماوەیی تۆخکردەوەو سەرەتای ناکۆکی بنەماڵەییش بۆ جێگرتنەوەی جێگای تاڵەبانی، لە پرسی هاوسەرۆکیدا بە رۆشنی دەبینرێت..
لەهەموو ئەوانەش واوەتر یەکێتی لەپەیوەند بە مافە فەردی و مەدەنیەکان و ئازادییەکان، لە مامەڵە لەگەڵ نەیار و رەخنەگرانی، لە مامەڵە لەگەڵ ناکۆکییە ناوخۆییەکانی، لەمامەڵە لەگەڵ ئارایشە سیاسیەکان و ناکۆکی نیوان حزبەکان، لەمامەڵە لەگەڵ میدیا و کاری رۆژنامەگەری لەگەڵ ئەحزب و لایەنە سیاسی و جەماوەرییەکان، لە پەیوەند بە دیبلۆماسیەت…تاد، لەچاو سەردەمی تاڵەبانی، چەندین فرسەغ لەدواترە و ئاییندەی نزیکیش ئەو راستیانە، دەسەلمێنێ.
یەکێتی نیشتیمانی لە ژێر سایە و دەسەڵاتی بنەماڵەو ئامۆزاکان و ناکۆکییە پیشبینکراوەکانی داهاتوودا، لەسەر دەسەڵات و توانای بریاردان، نەک توانای هەستانەوە یان وەکو خۆیان دلێن نوێبوونەوەی نییە، بەڵکو رووبەرووی رەوتی داکشان دەبێتەوە. ئەوەی تا ئێستا یەکێتی هیشتۆتەوە، داسەپاندنی دەسەڵاتیەتی بەسەر زۆنی سەوزدا، لە رێگای هێزی چەکدار و دەزگای ئەمنی و کۆنترۆڵی داهات و سامان و خۆبەستنەوەیەتی بەخۆشخزمەتی وڵاتانەوە، لە پیشیانەوە ئیران. بەڵام ئەو پێگەیە تادێت بەرەو لاوازی دەچێت و هیزو لایەنە سیاسیەکانی تر نەک هەر کۆسپ و گرفتن لەبەردەم تواناکانی یەکێتی، بەڵکو لە رێگای پرۆژەی سیاسی و بوونی نەخشەو پلانی دیاریکراوەوە هەوڵی باڵادەستی و بەهێزبوونی پێگەی خۆیان دەکەن، کە بێگومان ئەمە بەزیان و پاشەکشەی یەکیتی تەواو دەبێت. ئەمرۆ یەکێتی لەهەموو هێزە سیاسیەکانی تری بەشدار لەدەسەڵاتدا، زۆرتر رووبەرووی نەفرەتی جەماوەری و تەنانەت تورەیی جەماوەر و لایەنگرانی خۆشیەتی.
دوای کۆنگرە بۆ یەکێتی کەشێکی شیاو نییە، کۆنگرە بۆ یەکێتی بە مانەوەی زوربەی کێشە کۆنەکان و گرفتە بناغەییەکانی پێشوویەوە، لەگەڵ گرفتەکانی دوای کۆنگرە، لە نەبوونی سیاسەت و پرۆژەی سەربەخۆ و غیابی هەر ئەلگۆ و فرۆمێکی جیاواز بۆ دەسەڵاتدارێتی لەزۆنی سەوزدا و نەبوونی هیچ روئیایەکی دیاریکراو بۆ روداو و پێشهاتە سیاسییەکان لە ناوچەکە و عێراق و کوردستاندا، وە رێگا نەدۆزینەوە بۆ کۆتاییهینان بە گرفتە ناوخۆییەکانی و نەبوونی دەروازەیەک بۆ وەڵامدانەوە بەپرسی نەبوونی سەرچاوەی بریاردان و بەرێوەبردنی یەکێتی، لەگەڵ مانەوەی گرفتی رابەری دوای تاڵەبانی…. ئەو گرفتانەن کە ئاییندەیەکی باش ناخەنە بەردەم یەکێتی، کۆنگرە نەبووە هەتوان، بەڵکو برینەکانی هیشتەوەو زامی نویێش دەرکەوتوون.
ناوەراستی شوباتی ٢٠٢٠