خۆتان ماندوو مەکەن، زۆنی سەوز خامۆش ناکرێت!!… عەبدوڵا مەحمود

ئاستی هێرش بۆسەر پەراوێزەکان ئازادی و کەشی نیمچەکراوەی سیاسی کوردستان بە گشتی و بۆسەر زۆنی سەوز بەشێوەی بەرچاو و تایبەتی زیادی کردووە. رێگەگرتن لە کۆبونەوە و وەرێخستنی خۆپیشاندانی بزوتنەوەی نارەزایەتی، دەستگیرکردنی پێش وەختە، هەڵکوتانە سەر نەیارانی سیاسی، کەڵک وەرگرتن لە دادگا، لە رێگای هەژموونی حزبی بۆ دۆسیە کردنەوە یان زیندوکردنەوەی دۆسیەی پاشەکەوتکراو بۆ نەیارانی دەسەڵات و کەسایەتییە سیاسیەکان، تا دەگاتە دەستبردن بۆ چەک بۆ یەکلاییکردنەوەی گرفتە سیاسیەکان، چەند گۆشەیەک لەو هێرشانەن کە لەماوەی چەند مانگی رابردوودا لە زۆنی سەوز و لەلایەن یەکێتی نیشتیمانییەوە پەنایان بۆ براوە.

ئەم برگەیە لە هێرش بۆسەر کەشی نیمچە کراوەی سیاسی زۆنی سەوز و نەیارانی سیاسی، دریژکراوەی تەسفیە حساباتی ناوخۆی و یەکێک لە دەرهاویشتەکانی یەکتیییە لەسەردەمی کوڕانی میراتگری تاڵەبانی.

بەستنی کۆنگرەی نمایشی بۆ قوتبی کردنەوەی دەسەڵات لەدەستی کورانی تاڵەبانی و دوورخستنەوەی ژمارەیەکی زۆر لە کادر و کەسایەتییە سیاسیەکانی پێشووی یەکێتی لە ناوەندی بڕیار و تەنانەت دوورخستنەوەیان لە هەر بەرپرسیارییەتیەک، لێدان لە پێگەی ئامۆزاکان و دەرکردنیان لە چوارچێوەی تەلاری ریکخراوەیی یەکێتیدا،  هەنگاوی یەکەم و سەرەتایی کورانی تاڵەبانی بوو، تا کڵۆمی نارەزایەتییەکانی ناوخۆی یەکێتی پێ بکات و هەمووان ناچار بکات، مل کەچی سەرۆک و بنەماڵە ببن. ئەم هەنگاوانەی یەکێتی وەکو خۆیان دەڵێن یەکێتی نوێ لە بنەرەتدا بۆ ئەوە بوو، یەکێتی نیشتیمانی لەدەست داخوران لە ناوەوە، رزگار بکات و پێگەی بێ نەیار بۆ بنەماڵەی تاڵەبانی مەیسەر بکات، بەڵام ئەم ڕێگاو رەوشتەی بۆ یەکلاییکردنەوەی ناوخۆی بەدەستیەوە گرت، ناتوانێت نەبێتە ژینگەی سروشتی بۆ سەرهەڵدانی نارەزایەتی تر لەناو ریزەکانی یەکێتیدا. لە روکەشدا وا دیتە بەرچاو کە یەکێتی ئێستا یەک دەستترە، بەڵام لە دنیا واقعییدا، یەک دەستیەکی بەزۆر و کاتییەو باڵ و لاباڵی تر کە هەم باگراوندی میژوویان هەیەو هەم باڵ و لاباڵی تر کە دەرهاوێشتەی مامەڵەی نادروستی کوڕانی بنەماڵەن، لەناو خودی یەکێتییدا ئامادەییان هەیە و ئامادەیی زیاتر پەیدا دەکەن، بەتایبەتیش کە یەكیتی لە ئاستی سیاسی و کۆمەڵایەتی و بریاری سیاسی هەرێمدا، لە دۆخێکی نەخوازراودایە.

یەکێتی کە نەیاری سەرەکی پارتی دیموکراتی کوردستانە لەسەر ئاستی هەرێمدا، بەکردەوە رۆڵێکی هاوبەشانەی لەدەسەڵاتدا نییە و سەرجەم دەسەڵاتە گرنگ و جومگە هەستیارەکانی هەرێم چ روو بە بەغدا و چ لەسەر ئاستی ناوچەکە و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و بەدەستی پارتییەوەیە، یەکێتی دەسەڵات بەدەستی زۆنی سەوزە، بەڵام دەسەڵاتێکی لەرزۆک و ناپایەدار. یەکێتی لە زۆنی سەوزدا رووبەڕووە لەگەڵ ژمارەیەک هێز گەلی سیاسی تر، کە لەجەستە و جەماوەری یەکێتی دەخۆن و یەکێتی بچووک دەکەنەوە، ئەم واقعیەتە کە لەلایەکەوە یەکێتی لە زۆنەکەی خۆیدا لەبەردەم هەرەشەی هێز گەلی سیاسی تردایە، و لەلایەکی تریشەوە یەکێتی لەبەرامبەر بە پارتیدا لە رەوتێکی روو لەخوار و داکشاندایە، کوڕانی تاڵەبانی خستۆتە دۆخێکی سەخت. یەکێتی ئەو راستییە دەزانێت کە ئەگەر رەوەندی پاشەکشەی یەکێتی لە بەرامبەر هێزەکانی تری زۆنی سەوزدا لەوە زیاتر بێتەخوارەوە، و بەتایبەتی لە هەڵبژاردنەکانی داهاتوودا، دەنگ و کورسیەکانی لەدەست بدات، هەر دۆراوی زۆنی سەوز نییە، بەڵکو لەبەرامبەر پارتیشدا دەبێتە نێچیرێکی لاوازتر… یەکێتی بۆ ئەوەی بەر بەو دۆخە بگرێت، دەیەوێت لەپاڵ تەسفیە حساباتی ناوخۆی یەکێتی، تەسفیە حسابێک لەگەڵ هیزە نەیارەکانی لە زۆنی سەوزدا بکات، کە ئامانجی لاوازکردن و کەنار خستنیانە. چ زیندوکردنەوەی کەیس بۆ شاسوار عەبدولواحید و چ هێرشی چەکداری فراوان بۆسەر لاهور شیخ جەنگی و بەرەی گەل و لالەزار، ریشەی لەو واقعیەتەدایە، بەڵام هێرش بۆسەر هێزگەلی نەیاری سیاسی بەبێ هێرش بۆسەر بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری و کەشی نیمچەکراوەی سیاسی، کورت و بێ ئاکامە، بۆیە هاوکات لە هێرش بۆسەر ئەو هیزو لایەنانە، شەپۆلی هێرش بۆسەر فەزای کراوەو گشتی لە زۆنی سەوزدا دەستی پێکردووە. بنەماڵەی تاڵەبانی چۆن هەوڵ دەدەن لەناوخۆی یەکێتییدا، هەمەکارەوە هەمە بریار و دەسەڵاتی رەهایان هەبێت، ئاواش هەوڵیان بۆ ئەوەیە لە زۆنی سەوزدا هێزی بێ رکەبەر و خاوەن هەژموونی رەها بەسەر کەشی سیاسییدا بێت و کۆسپەکانی بەردەمی رابماڵێت، و هیزە سیاسیە نەیارەکانی لاواز و بێدەنگ بکات، وەکو ئەو هێز گەلەسیاسیەی لە زۆنی زەرددا هەن و زۆرتر پارتی و سەرۆک لە کاتی پێویستدا پێویستی بە ئیمزاکانیانە و بەکردەوە لە دنیای واقعیدا هیچ رۆڵێکیان نییە.

ئامانجی یەکێتی بۆ قوتبیکردنەوەی دەسەڵاتی رەهای لە زۆنی سەوزدا، بۆ بەهێزکردنی ململانێیەتی لەگەڵ پارتی، بەڵام ئەو شێوازە کە بۆ ئەو ئامانجەی دەستی بۆ دەبات، پێچەوانەی بەدیهینانی ئامانجەکەتی و ئاستی تورەیی و نارەزایەتی لە ئاستی گشتییدا و ئاستی رەتکردنەوەی یەکێتی تەنانەت لە ئاستی ناوخۆی حزبەکەیدا دەباتە سەرەوە. ژینگەی کەشی سیاسی زۆنی سەوز، ژینگەیەکی تەواو جیاواز لە زۆنی زەردە و داخستنی ئەو کەشە سیاسییە و کپکردنی دەنگی نارەزایەتی لەو زۆنەدا، ئەگەر مەحاڵ نەبێت، ئەستەمە. ئەو دۆخە سیاسی و ئەو ئاستە لە کراوەیی کە لەزۆنی سەوزدا هەیە، خێر و سەدەقەی یەکێتی یان بەرهەم و کارکردنی دیموکراتیانەی یەکێتی نییە، تا یەکێتی بتوانێت کلۆمی بدات و قفڵ بدات لە دەنگی نارەزایەتی و ڕیگە لەهاتنە مەیدانی بزوتنەوە کۆمەڵایەتیەکان بگرێت.

نەک یەکێتی نیشتیمانی، هەر هێزێکی سیاسی تر لە گۆرەپانی زۆنی سەوزدا بێت، ناچارە ئەو راستییە قبوڵ بکات و مل بەو راستییە بدات، کە ئەم زۆنە بێدەنگ ناکرێت، بۆیە ناچارن سازشی لەگەڵ بکەن و مامەڵەی کراوەتری  لەگەڵ بکەن.

یەکێتی نیشتیمانی چەندە بە نیشاندانی هێز و سەرکوت بیەوێت خەڵکی ئەم زۆنە بترسێنێت، پایەکانی دەسەڵاتی خۆی شلۆقتر دەکات، نەک بەهێزی ناکات، بەرەو لاواتری دەبات. نابێ بیرمان بچیت رژێمی بەعس لەسەرکوت و زەبروزەنگدا، بێ وێنە بوو، بەڵام بەهەموو میژووی زۆری سەرکوت و زەبروزەنگ و زیندانی و کوشت بڕ  نەیتوانی ئەم زۆنە کۆنترۆڵ و بێدەنگ بکات، ئەوە ئەزمونێکە دەبێ یەکێتی وانەیەکی لێ وەرگرتبێ. 

سلێمانی و سەرجەم زۆنی سەوز، چ بە پێکهاتە سیاسی وکۆمەڵایەتی و کەلتوریەکەی و چ بەهۆی بوونی هیزی سیاسی جیاواز جیاواز،  وبە میژوویەک کە هەیەتی، ناتوانرێت دەسەڵات بەسەریدا قوتبی بکرێتەوە… بۆیە هەوڵەکانی یەکێتی بۆ قوتبیکردنەوەی دەسەڵات لە زۆنی سەوز و کڵۆم کردنی کەشی سیاسی کراوەی زۆنەکە، مەحکوم بەشکستە…