یادی دامەزراندنی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق: میراتێک لە خۆڕاگری و دیدگای شۆڕشگێڕانە
تەمموزی ٢٠٢٥، ٣٢هەمین ساڵیادی دامەزراندنی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق (حککع)ە، کە لە تەمموزی ١٩٩٣ لە سەردەمێکی پڕ لە سەرکوتی سیاسی و گۆڕانکاری ناوخۆیی و جیهانیدا دامەزرا. حزبەکە وەک بەدیلێکی ڕادیکاڵ بۆ هەردوو ناسیۆنالیزمی ستەمکارانە و دەستێوەردانی ئیمپریالیستی سەریهەڵدا، کە ڕەگ و ڕیشەی لە بنەماکانی کۆمۆنیزمی کرێکارییدا بوو، وەک چۆن لەلایەن مەنسور حیکمەتەوە، یەکێک لە کاریگەرترین بیرمەندە مارکسییەکانی کۆتایی سەدەی بیستەم، داڕێژرابوو.
حزبێکی خاوەن بنەما و خەبات
حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق لەسەر ئەو باوەڕە دامەزرا کە چینی کرێکار دەبێت سەرکردایەتی گۆڕینی کۆمەڵگە بکات – نەک لە ڕێگەی سازشکردن لەگەڵ هێزە بۆرژوازییەکان، بەڵکو لە ڕێگەی شۆڕشەوە. وەک مەنسور حیکمەت جارێک وتی:
“کۆمۆنیزمی کرێکاری تەنها ڕەخنەیەک نییە لە کاپیتالیزم – بەڵکو بزووتنەوەیەکە بۆ ڕووخاندنی، بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگەیەک کە کەرامەتی مرۆڤ و یەکسانی و ئازادی دروشم نەبن، بەڵکو واقیع بن”.
هەر لە سەرەتاوە، حککع خۆی گرێدا لەگەڵ بزووتنەوە جەماوەرییەکانی وەک:
- فیدراسیۆنی ئەنجومەن و سەندیکا کرێکارییەکان لە عێراق
- ڕێکخراوی ئازادی ژن لە عێراق
- یەکێتی بێکاران لە عێراق
ئەم دەستپێشخەریانە پابەندبوونی حزبەکە بە سێکولاریزم، یەکسانی جێندەری، و خەباتی چینایەتی نیشان دەدەن.
ئاڵنگاری و خۆڕاگری
حککع لە چەندین بەرەوە ڕووبەڕووی چەوسانەوە بووەوە، لەوانە ڕژێمی بەعس و هێزە ناسیۆنالیستە کوردییەکان. سەرەڕای ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٠ ناچارکرا بچێتە ژێرزەمینەوە، حزبەکە درێژەی بە کارەکانی دا لە ڕێگەی ئەندامەکانییەوە لە دەرەوەی وڵات، بەتایبەتی لە بەریتانیا و ئوسترالیا. لە ساڵی ٢٠٠٥، یارمەتی دامەزراندنی کۆنگرەی ئازادی عێراقی دا، کە هاوپەیمانییەکی سێکولار بوو بە ئامانجی بەرەنگاربوونەوەی داگیرکاری و تائیفیگەری.
ڕەخنەی مەنسور حیکمەت لە ئیسلامی سیاسی و ناسیۆنالیزم وەک بەشێکی سەرەکی لە ئایدیۆلۆژیای حککع دەمێنێتەوە:
“بزووتنەوەی ئیسلامی دیاردەیەکی ڕۆشنبیری نییە، بەڵکو کاردانەوەیەکی سیاسییە بەرامبەر بە قەیرانی کاپیتالیزم لە ناوچەکەدا. وەڵامی ئێمە ڕێژەگەریی ڕۆشنبیری نییە، بەڵکو ڕزگاری مرۆڤە.”
ڕوانین بۆ داهاتوو
لەکاتێکدا عێراق بەردەوامە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ناسەقامگیری ئابووری و توندوتیژی تائیفی، حککع وەک تەنها هێزێک ماوەتەوە کە داوای عێراقێکی ئازاد، یەکسان، و سێکولار دەکات. ساڵیادی دامەزراندنی تەنها ساتێک نییە بۆ بیرکردنەوە، بەڵکو بانگەوازێکە بۆ نوێکردنەوەی خەبات بۆ دادپەروەری و کەرامەت.
بە وتەی حیکمەت:
“چینی کرێکار نابێت چاوەڕێی مۆڵەتی کارکردن بکات. دەبێت کۆمەڵگە ڕێکبخات و سەرکردایەتی بکات و بیگۆڕێت نەک وەک قوربانییەک، بەڵکو وەک ڕزگارکەرەکەی.”
توانا محەمەد نوری
٢١/٧/٢٠٢٥