لەبارەی هونەرمەندی شۆڕشگێڕەوە… نووسینی: نەجم محەمەد
هونەرمەندی شۆڕشگێڕ ئەو هونەرمەندەیە کە بە هونەرەکەی خۆی، وەک مۆسیقا، وێنەکێشان، شانۆ، سینەما، نووسین، یان هونەرە بینراوەکان، دەرفەتی بۆ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی و سیاسی دابین دەکات و بەرگری لە مافەکانی مرۆڤ و دادپەروەری دەکات. ئەم هونەرمەندانە زۆرجار بەرگری لە کۆمەڵگە کەم دەسەڵات و دەستەواژە دەکەن و هەوڵ دەدەن بەرەنگاری ستەم و نایەکسانی ببنەوە. هونەرەکەیان وەک ئامرازێک بەکاردەهێنن بۆ هاندانی گۆڕان و بەرزکردنەوەی دەنگ و بیرۆکەکانی ئەو کەسانەی کە دەنگیان نایەت.
هونەرمەندی شۆڕشگێڕ یان هونەرمەندی ڕەهەندی:
بریتییە لەو هونەرە کە تێڕوانینێکی نوێ و جیاواز لە هونەر پێشکەش دەکات و پێشەنگییە لە گۆڕانکارییە هونەرییەکاندا. ئەم جۆرە هونەرە زۆرجار پێشەنگییە لە تاقیکردنەوە و شکستنەوەی سنورەکانی هونەری کلاسیک و نەریتی. هونەرمەندانی شۆڕشگێڕ زۆرجار بەرەنگاری بیرۆکە و شێوازەکانی نەریتی دەبنەوە و هەوڵدەدەن شێوازە نوێیەکان و تەکنیکەکان بەکاربهێنن بۆ دەربڕینی بیرۆکە و هەستەکانیان.
شۆڕشگێڕبوون چی یە؟
شۆڕشگێڕبوون بریتییە لە کردار و هەوڵدان بۆ گۆڕینی بنیاتنەری و سەرەکییەکانی کۆمەڵگە، سیاسەت، ئابووری، یان کولتوور بە شێوەیەکی بەرچاو و خێرا. ئەم گۆڕانکارییانە زۆرجار لەلایەن کۆمەڵگە و گرووپەکانەوە دەکرێت کە نائارامی و نایەکسانی لە سیستەمی ئەو کاتەدا دەبینن و دەیانەوێت دەستخستنێکی گەورە بکەن بۆ باشترکردنی بارودۆخەکەیان. شۆڕشگێڕبوون دەتوانێت شێوە جیاجیاکان هەبێت لەوانەسیاسی ئابووری، کۆمەڵایەتی کولتووری. فەرهەنگی وفەلسەفی.
شۆڕشگێڕبوون زۆرجار پەیوەستە بە ناڕەزایی و بەرەنگاربوونەوەی ستەم و نایەکسانی، و هەوڵدان بۆ دامەزراندنی سیستەمێکی نوێ و دادپەروەرانە. ئەم کردارە دەتوانێت بە ڕێگەی ئاشتیخوازانە یان توندوتیژی بێت، بە پێی بارودۆخ و هەوڵەکانی ئەو کەسانەی کە بەشدارن لە شۆڕشەکە.
هونەری شۆڕشگێڕی چی یە؟
هونەری شۆڕشگێڕی جۆرێکە لە هونەر کە هەوڵدەدات بەرەو گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکان و ڕەوتە سیاسییەکان بڕوات و بەشداری لە شۆڕشێکی کولتووری یان سیاسی بکات. ئەم جۆرە هونەرە زۆرجار پەیوەستە بە جووڵەکانی چەپ و ڕەوشتە شۆڕشگێڕییەکان، وەک سۆشیالیزم و کۆمۆنیزم، و هەوڵدەدات ڕەخنە لە دەسەڵات و سیستەمی ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانی ئێستا بگرێت و بەرەو گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی بڕوات.
تایبەتمەندییەکانی هونەری شۆڕشگێڕی:
- 1. پەیوەندی بە کۆمەڵگەوە: هونەری شۆڕشگێڕی زۆرجار پەیوەندییەکی نزیکی هەیە لەگەڵ کۆمەڵگە و هەوڵدەدات دەنگ بداتە کەسانی لاواز و دەستەبەرکراوەکان.
- 2. ڕەخنەگرتن: ئەم جۆرە هونەرە زۆرجار ڕەخنە لە سیستەمی سیاسی، ئابووری، و کۆمەڵایەتییەکانی ئێستا دەگرێت و هەوڵدەدات ناڕەزایی خەڵک دەرببڕێت.
- 3. ئامانجی گۆڕانکاری: هونەری شۆڕشگێڕی تەنها بۆ خۆشی و خۆشەویستی نییە، بەڵکو ئامانجی سەرەکی گۆڕانکارییەکی کۆمەڵایەتییە.
- 4. دابەشکردنی نامەکان: ئەم جۆرە هونەرە زۆرجار هەوڵدەدات نامەیەکی سیاسی یان کۆمەڵایەتی بڵاوبکاتەوە و خەڵک بەرەو گۆڕانکاری هاندەدات.
هونەری شۆڕشگێڕی تەنها لە وێنەکێشان و پەیکەرسازی دەرنایەت، بەڵکو دەتوانێت لە شێوەی مۆسیقا، شانۆ، فیلم، و نووسینیشدا دەرببڕدرێت. ئەم جۆرە هونەرە هەمیشە پەیوەستە بە کات و شوێنی خۆی و هەوڵدەدات وەڵامی کێشەکانی کۆمەڵگە بداتەوە.
ڕەهەندەکانی هونەرمەندی شۆڕشگێڕ بریتین لە:
- 1. نوێکاری و تاقیکردنەوە: هونەرمەندانی شۆڕشگێڕ زۆرجار تاقیکردنەوە لەگەڵ ماددەکان، تەکنیکەکان، و شێوازەکان دەکەن بۆ دەرهێنانی کاری هونەرییەکی جیاواز و سەرنجڕاکێش.
- 2. شکستنەوەی سنورەکان: ئەوانە زۆرجار سنورەکانی هونەری کلاسیک دەشکێنن و شێوازە نوێیەکان دەهێننە ناو هونەرەوە.
3.بەرەنگاری کۆمەڵگە و سیاسەت: زۆرێک لە هونەرمەندانی شۆڕشگێڕ بەرەنگاری کێشە کۆمەڵایەتییەکان و سیاسییەکان دەبن و هونەریان وەک ئامرازێک بۆ گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتی بەکاردەهێنن.
4 . تێکەڵکردنی هونەر و تەکنەلۆژیا: هونەرمەندانی شۆڕشگێڕ زۆرجار تەکنەلۆژیای نوێ بەکاردەهێنن بۆ دروستکردنی کاری هونەری، وەک هونەری دیجیتاڵ، ڤیدیۆ ئارت، و هونەری میدیایی.
- 5. گەڕان بەدوای مانا و ناوەڕۆکدا: هونەرمەندانی شۆڕشگێڕ زۆرجار بەدوای مانا و ناوەڕۆکی قوڵتردا دەگەڕێن و هەوڵدەدەن پرسیارە گرنگەکان لەبارەی ژیان، مرۆڤایەتی، و جیهانەوە بپرسن.
- هەڵوێستی ڕادیکاڵ: زۆرێک لە هونەرمەندانی شۆڕشگێڕ هەڵوێستێکی ڕادیکاڵیان هەیە بەرامبەر بە هونەر و کۆمەڵگە، و هەوڵدەدەن سنورەکانی هونەر و کۆمەڵگە بشکێنن….