ئایا شۆڕش کۆتایی بە چەوسانەوە دەهێنێت؟…. ئامادەکردنی: توانا محمەد نوری

بۆ چەندین سەدە، چەوسانەوە و نادادی ژیانی ئێمەیان ژەهراوی کردووە. زۆرجار وادەزانین کە جیاکاریی ڕەگەزی، نەتەوەیی، و سوکایەتیکردن بە مرۆڤەکان شتێکی سروشتییە و نابڕێتەوە، بەڵام مێژوو پێمان دەڵێت کە مرۆڤەکان هەمیشە ئاوا نەژیاون؛ پێشتر شێوازی ژیانی یەکسانتر هەبووە.
ئەم چەوسانەوەیەی ئەمڕۆ دەیبینین، بەشێک نییە لە سروشتی مرۆڤ، بەڵکو ڕەگی لە ناو سیستمێکی ئابووری و کۆمەڵایەتیدایە کە پێی دەوترێت “سەرمایەداری”. ئەم سیستمە لەسەر بنەمای چینایەتی، پارچەپارچەکردنی کۆمەڵگە و کۆنترۆڵکردنی مرۆڤ لە ڕێگەی خێزان و نادادییەوە دروست بووە.
خاوەن دەسەڵاتەکان و دەوڵەمەندەکان سوود لەم نادادییانە دەبینن. کاتێک خەڵک بەهۆی ڕەنگی پێست، ڕەگەز، یان بیروباوەڕەوە دژی یەکتر دەوەستنەوە، دەسەڵاتداران ئاسودەتر دەبن، چونکە چاوی خەڵک لەسەر دوژمنە ڕاستەقینەکە لادەچێت. بۆ نموونە، ئەگەر کرێکارێکی ناوخۆ و کرێکارێکی کۆچبەر بەگژ یەکدا بچن، خاوەن کارەکە قازانجی زیاتر دەکات، چونکە کەس داوای مافی خۆی لێ ناکات.
بەڵام کاتێک مرۆڤەکان دەست دەدەنە دەستی یەک و خەبات دەکەن، ئەو بیرۆکە کۆنانە ڕەنگ دەدۆڕێنن. لە کاتی شۆڕشدا، مرۆڤەکان هەست بە هێزی خۆیان دەکەن و تێدەگەن کە هەموویان لە یەک سەنگەردان. شۆڕش تەنها گۆڕینی حکومەت نییە، بەڵکو جەژنی ئازادیی چەوساوەکانە. لەو کاتانەدا مرۆڤ دەبێتە داهێنەری ژیانێکی نوێ.
لە مێژوودا بینیمان، کاتێک شۆڕش دەستی پێکرد، ئەو خەڵکەی پێشتر ڕقیان لە یەکتر بوو، بوونە برا و هاوڕێی یەک. یاسا کۆنەکان هەڵوەشایەوە، ژنان مافی یەکسانیان وەرگرت و هەموو جیاکارییەکان کۆتاییان هات. شۆڕش وەک “بەلوعەیەکی ئاو” وایە کە سەرچاوەی پیسی و ڕق و کینە دەبڕێت.
بەڵام دەبێت ڕاستگۆ بین؛ کاتێک بەلوعەکە دادەخەیت، هێشتا هەندێک پاشماوەی پیسی لەسەر زەوییەکە دەمێنێتەوە. شۆڕش ڕەگی ئابووریی چەوسانەوە دەردەهێنێت، بەڵام سڕینەوەی ئەو بیرۆکە کۆنانەی کە چەندین سەدەیە لە مێشکماندا چێنراون، کاتی دەوێت. ڕەنگە نەوەیەکی نوێی پێویست بێت کە لەناو ئازادیدا گەورە بن تا بە تەواوی لەو پاشماوە گەنیوانەی ڕابردوو ڕزگارمان بێت.
ئێمە پێویستە ئەمڕۆ دژی هەموو جۆرە چەوسانەوەیەک بوەستینەوە، چونکە هەر جۆرە نادادییەک بەرانبەر بە هەر مرۆڤێک، هێرشە بۆ سەر کەرامەتی هەموومان. دەبێت کار بکەین بۆ داهاتوویەک کە تێیدا مرۆڤ تەنها لەبەر “مرۆڤبوونی” ڕێزی لێ بگیرێت و هیچ کەسێک لە سەرووی کەسێکی ترەوە نەبێت.

سەرچاوە: ئەم بابەتە لە نووسینێکی (جودی کۆکس)ەوە وەرگیراوە و بە دەستکاری و گۆڕانکارییەوە بۆ کوردی ئامادە کراوە.  لینکی دەقە ڕەسەنەکە: https://socialistworker.co.uk/teach-yourself-marxism