د. سەڵاحی گەرمیان: عەلی ئەلزەیدی لە دەرەوەی هەوپەیمانی شیعەکانە، بەڵام میراتگری سیستەمی پشککاریی نیوان لایەنە سیاسییە خۆسەپێنەکانی گۆڕەپانی سیاسی عێراقە… دیمانەی بۆپێشەوە لەگەڵ نووسەر و چاودێری سیاسی د.سەلاحی گەرمیان، سەبارەت بەپیکهاتەی حکومەتی نوێی عێراق و بەرنامەو و پەیوەندی بە هەرێمی کوردستانەوە.
بۆپێشەوە: حکومەتی نوێی عێراق پیکهات، تا چەند عەلی زەیدی و کابینەکەی دەتوانن وەڵام بە گرفتە سەرەکیەکانی عێراق بدەنەوە؟
د. سەڵاحی گەرمیان: هەرچەندە سەرۆک وەزیرانی نوێی عێراق عەلی ئەلزەیدی لە دەرەوەی هەوپەیمانی شیعەکانە کە ناسراوە بە چوارچێوەی هەماهەنگی، بەڵام ئاشکرایە کە میراتگەری سیستەمی پشککاریی نیوان لایەنە سیاسییە خۆسەپێنەکانی گۆڕەپانی سیاسی عێراقە. واتا میراتگری مێژووی ٢٣ ساڵ دابەشکردنی دەسەڵات لەسەر بنەمای دابەشبوونی ئایینی و تائیفی و نەتەوەیییە. هەر چەندە ئەمریکا رەزامەندی داوە لە دانانی عەلی ئەلزەیدی و هۆشداری پێداوە لە بەشدارینەکردنی ئەو لایەنانەی کە میلیشای چەکداریان هەیە لە کابینەکەیدا، بەڵام تا ئێستا چەندین لە سەرکردەی میلیشیاکان رەتیانکردووەتەوە چەکدانین و بە ڕوونی لایەنگیری خۆیان بۆ ڕژیمی جمهوری ئیسلامی ئێران دووپات ئەکەنەوە.
ئەزموونی تاڵی گەلی عێراق لەگەڵ حیزبە سیاسییە دەستڕۆشتووەکانی عێراق لە ڕووخانی ڕژێمی دیکتاتۆرییەوە تا ئەمڕۆ بووەتە هۆکارێکی بەهێزی بێمتمانەیی بە سیستەمی حکمڕانی پشککاری کە بووتە هۆی سەرهەڵدانی قەیرانی ئابووری و ناڕەزایی بەربڵاو لە بوارەکانی بێکاری و پەروەردە و خزمەتگوزارییەکان. بۆیە لە دۆخێکی ئاوادا، تەنیا کێشەی کەڵەکەبووی زیاتر لە بیست ساڵ لە گەندەڵی و بێسەروبەری کارگێڕی و دارایی و تێکچووی شیرازەی کۆمەڵگە تەنیا بە بەڵێن چارەسەر ناکرێت، بەڵکو پێویستی بە ئیرادەی سیاسی ڕاستەقینە و هێزی ڕووبەڕووبوونەوەی لایەنە بەهێز و دەستڕۆیشتووەکان هەیە کە سیستەمەکەیان ئیستغلال کراون. بۆیە گومان ئەکرێت لەوەی ئەلزەیدی و کابینەکەی ئەو سیستەمەی چەندین ساڵە سەپێنراوە، لە بنەڕەتدا بگۆڕن.
بۆپێشەوە: ئەمجارەش حکومەت لەسەر بنەمای بەش بەشێنەی قەومی و دینی و مەزهەبی پیکهات، هۆکار چییە حکومەت ناتوانێت ئەو فۆرمە لە حکومەت تێپەرێنێت؟
د. سەڵاحی گەرمیان: ئەو سیستەمە سیاسییەی لەدوا ڕووخانی ڕژێمی دیکتاتۆرییەوە لەلایەن چەندین حیزبی سیاسی باڵادەستەوە بە پاڵپشتی میلیشیای چەکداری سەربە ئێران لە عێراقدا چەسپاوە و توانیویانە کۆنترۆڵی جومگە سەرەکییەکانی دەوڵەت بکەن وەک پەرلەمان و ئەنجومەنی باڵای دادوەری، ڕاستکردنەوەی قورسە. هۆکاری سەرەکیش بۆ دەستێوەردانی دەرەکی ئەگەڕێتەوە، بەپلەی یەکەم ئێران، ڕۆڵی سەرەکی ئەبینێت بە پاڵپشتی حێزبە شیعییەکان کە ناسراوون بە “ قۆڵەکانی ئێران”، میلیشا چەکدارەکانی سەر بەو حیزبانە بە فەرمان و هاوئاهەنگی سوپای پاسدارانی ئێران ئەجوڵێنەوە و سەرکردەکانیان نایشارنەوە کە پێڕەوی ولایەتی فەقی ئەکەن و چەند گروپێکییان ئامادەنین دەستبەرداری چەکەکانیان ببن، سەرەڕای بانگەوازی سەروەک وەزیرانی کابینەی نوێ و هەڕەشەی ڕاستەوخۆی ئەمریکا و ئیسرائیل. لەلایەکی تریشەوە، تورکیا بە هاوئاهەنگی وڵاتانی کەنداو دەستێوەردان لە عێراق ئەکەن بە پاڵپشتی لایەنە سوونەکان. ئەوەو لەکاتێکدا ئەمریکا تا ڕادەیەکی زۆر ڕۆڵ ئەبینێت لە هاوسەنگی نێوان ئەو لایەنانە تا ئەو ڕادەیەی کە بەرژەوەندییەکانی نەکەونە ژێر مەترسییەوە.
ئەکرێت بڵێین؛ بنیاتنانی ئارامی و سەقامگیری قورستر و ئاڵۆزتر ئەبێت بەهۆی پارچەپارچەبوون و دابەشبوون لەناو پێکهاتە تائیفی و نەتەوەییە سەرەکییەکان، هەر ئەوەش هۆکارێکە بۆ ئەوەی گەلی عێراق بە تەواوی متمانەی بە پڕۆسەی سیاسی نەمێنێت.
سەرانی شیعە کە زۆرینەی خەڵکی عێراق پێکدێنن لە ڕووی ژمارەوە و چەندین ساڵ بوو پەراوێزخرابوون لە لایەن ڕژێمی سیاسی یەک لەدوای یەکەکانی عێراق. شیعەکان ئەوە وەک پاساوێک بۆ قۆرخکردنی دەسەڵات بەکاردێنن و لەگەڵ پێکهاتەکانی تر وەک عەرەبی سوننە و کورد وەک هاوڵاتی پلە دوو مامەڵە ئەکەن. ئەوەش هۆکارە بۆ پەرەسەندنی دابەشبوونە کۆمەڵایەتی و یاخیبوون لەلایەن خێڵەکانی عەرەبی سوننە دژی ستەمکاری تائیفی کە هەستی پێئەکەن و هەر ئەوەش بووە هاندەر بۆ سەرهەڵدانی گرووپی تیرۆریستی وەکو داعش.
هەر کابینەیەک بە هەمان ڕێچکەی جارانی پشککاری بڕوات، بێگومان دەرئەنجامی لە کابینەکانی تر باشتر نابێت. تاکە ڕێگاچارە، بنیادنانی حکومەتێکە لەسەر بنەمای هاوڵاتیبوون و دانانی کەسانی شارەزا و تەکنۆکرات لە بری کەسانێک لەسەر بنەمای ئینتمای تائیفی و حیزبی و خزمخزمێنە.
بۆپێشەوە: لە کارنامەکەی حکومەتدا پێداگری لەسەر بەهێزکردنی سەروەری دەوڵەت و ئاسایشی نیشتمانی، سنوردارکردنی چەک لە دەستی دەوڵەت و چەسپاندنی سەروەری یاسا و ڕێگریکردن لە دیاردە چەکدارییە نایاساییەکان کراوە، تا چەندە حکومەت دەتوانێت لەو ئامانجەیدا سەرکەوتوبێت؟ ئایا رادەستکردنی چەکی سەریا سەلام و چەند گروپی تر دەتوانرێت وەکو هەنگاوێک لە راستای ئەو هەنگاوەی حکومەتدا لێک بدرێتەوە؟
د. سەڵاحی گەرمیان: لە سەرەتای دەستبەکاربوونییەوە، ئەلزەیدی بەڵێنی داوە چەک لە دەوڵەتدا سنووردار بکات، جەختی لەوە کردەوە کە ئەو هەنگاوە لەگەڵ دەستوور و یاسادا یەکئەگرێتەوە، دەسەڵاتی دەوڵەت بەهێزئەکات، هەروەها بەشدارە لە پاڵپشتیکردنی ئاسایش و سەقامگیری و چەسپاندنی پڕۆژەی دەوڵەتێکی بەهێز کە توانای بەدیهێنانی خواستی هاووڵاتیانی هەبێت. ئەمەش لە کاتێکدایە کە گۆڕانکارییە ناوچەییەکان کە کاریگەرییان لەسەر عێراق هەبووە، دیارترینیان دابەزینی نفوزی ئێرانە لە دوای شەڕەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە.
پایەیەکی بنەڕەتیی بنیاتنانی دەوڵەت، سەروەری یاسا و بوونی هێزی سەربازییە لەدەستی دەوڵەتدا. دەوڵەت ناتوانێت ڕۆڵی خۆی ببینێت کە گروپی چەکداری جۆراوجۆر هاوتەریب لەگەڵ هێزە سەربازی و ئەمنییە فەرمییەکان ئەجیندای خۆیان بەڕێوە ئەبەن و کاریگەری سیاسی و ئابووری بەدەست دێنن سەربەخۆ لە دەسەڵاتی هێزەکانی دەوڵەت.
سنووردارکردنی چەک تەنیا لە چەکداماڵینی چەکی میلیشیاکان نییە، بەڵکو پێویستە کاریگەری لەسەر بڕیارە سیاسییەکان و ڕێگریکردن لە بەتاڵانبردنی داهات و مولک وماڵی دەوڵەت هەبێت.
تەسلیمکردنی چەک لەلایەن سەرایا ئەلسەلامەوە بە کارێکی کردەیی بەرنامەی حکومەت بۆ سنووردارکردنی چەک لە دەوڵەت دادەنرێت. سەرکەوتنی حکومەتی ئەلزەیدی لە گەیشتن بە ئامانجەکانی پەیوەستە بە توانای سەپاندنی ئەو ئەزموونە و دڵنیابوون لەوەی کە هەموو میلیشیاکان ئەبنە بەشێک لە هێزی فەرمی و دوور لە لایەنگیری سیاسی و تائیفی. سەرەڕای هۆشداری ئەمریکا و گوشارخستنی بۆ سەر حکومەتی نوێی عێراق بە گرێدانی پاڵپشتی ئابوری و ئەمنی بە سەرکەوتنی حکومەت لە هەڵوەشاندنەوەی ئەو میلشیایانە. بەڵام تا ئێستاش گرووپە چەکدارەکانی وەک کەتایب حزبوڵڵا و نوجەبا و کەتایب سەید شوهادا ڕەتی ئەکەنەوە چەکەکانیان دابنێن و هەڕەشەئەکەن لە بنکە سەربازییەکانی ئەمریکا و داوای کشانەوەیان لە عێراق ئەکەن. ئێران ئەم گروپانە وەک درێژکراوەی دەسەڵاتی خۆی و چەکداماڵینیان وەک ئاڵەنگاری سیاسی ئەبینێت.
بۆپێشەوە: حکومەتی نوێی عێراق تا چەندە دەتوانێت عێراق لە ململانێی ناوچەیی و نێودەوڵەتی دوربخاتەوە وەکو هەنگاوێک بۆ پاراستنی سەقامگیری ناوخۆیی؟
د. سەڵاحی گەرمیان: دوورخستنەوەی عێراق لە ململانێ ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان، ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە پرسی چەکداماڵین میلیشیاکان و کۆنترۆڵکردنی دیاردەی چەک لەلایەن دەوڵەتەوە، ئەمەش کردەوەی هاوسەنگی نێوان هەیمەنەتی ئێران و گوشارەکانی ئەمریکا پێکئەهێنێت.
ئەمریکا بەشێک لە هاوکارییە دارایی و ئەمنییانەی ڕاگرت کە بە حکومەتی ئەدات و داوای هەنگاوی جددی دەکات بۆ دوورخستنەوەی گرووپی میلیشیاکان لە دامودەزگاکانی دەوڵەت. ئەگەر حکومەتی نوێی عێراق نیشانی بدات کە توانای هەیە ئەو گروپانە کە ئێران بە بەشێک لە تۆڕی نفوزی ناوچەیی خۆی ئەزانێت یەکبخات لە چوارچێوەی دەزگاکانی دەوڵەتدا، لە هەمان کاتدا کەناڵەکانی پەیوەندی لەگەڵ ئێراندا بپارێزێت، ئەکرێت ئەگەری ڕاکێشان بۆ ناو ململانێ ناوچەییەکان کەم بکاتەوە.
بۆپێشەوە: لە بەندێکی تری کابینەکەی حکومەتدا هاتووە، کارکردن بۆ دەرکردنی یاسای نەوت و غازی فیدراڵی بۆ مسۆگەرکردنی دابەشکردنی دادپەروەرانەی سامانەکان و ڕێکخستنی پەیوەندی نێوان ناوەند و هەرێم و پارێزگاکان، تاچەندە لاتان وایە بەغداو هەرێم دەتوانن لەسەر پرسی نەوت و غاز ڕیک بکەون و کیشەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم، کۆتایی پێ بێت؟
د. سەڵاحی گەرمیان: بەهۆی ناکۆکییەکانی نێوان ناوەند و هەرێمی کوردستانەوە لەسەر دەسەڵاتە دەستوورییەکان و دابەشکردنی داهات، بۆ بیست ساڵ ئەچێت یاسای نەوت و گاز چەقیبەستووە. هەرچەندە دەستووری عێراق باس لەوە ئەکات کە نەوت و گاز موڵکی گەلی عێراقن، بەڵام بواریشی بۆ لێکدانەوەی جیاواز لە نێوان حکومەتی ناوەند و هەرێمی کوردستان هێشتووەتەوە.
ئەکرێت یاساکە دەربچێت ئەگەر علی ئەلزەیدی کۆدەنگییەکی سیاسی فراوان دروست بکات، بەتایبەت لەگەڵ لایەنی کورد و شیعە. ڕێکخستنی کەرتی نەوت و گاز پێویستییەکی گرنگە بۆ عێراق بۆ دەستەبەرکردنی وەبەرهێنانی بیانی، ئەمەش ئەکرێت گوشارێک بێت بۆ دانانی یاساکە.
بەردەوامبوونی دابەشکردنی دەسەڵات بەهۆی پشککاری ڕێگرییەکی ترە لە هەر کۆدەنگییەک، هەروەها بەردەوامبوونی ناکۆکییەکانی نێوان ناوەند و هەرێمی کوردستان دوور نیە ببێتە هۆی ڕاگرتنی یاساکە. تا ئێستا ناکۆکی ناوەند لەگەڵ هەرێمی کوردستان بەردەوامە بەهۆی پێداگری هەرێم لەسەر بەڕێوەبردنی سەربەخۆی سەرچاوە نەوتییەکانی کە بەغدا ئەیەوێت کۆنتڕۆڵی لەناوەندەوە بێت. ئەگەر حکومەت سەرکەوتوو بێت لە بەستنەوەی یاساکە بە ڕێککەوتنێکی سیاسی فراوانتر کە بودجە و مووچەی فەرمانبەرانی کوردستان لەخۆبگرێت، دەتوانرێت بە شێوەیەکی کاریگەر تێپەڕێنرێت.
بۆپێشەوە: پیگەی حکومەتی هەرێم لە حکومەتی نوێی عێراقدا چۆن دەبینن؟ ئایا کیشەکانی نێوان هەرێم و بەغدا یەکلایی دەکرێنەوە یان ململانێی نیوانیان بەردەوام دەبن؟ هاوکات دەمەوێت بپرسم ئایا عیراق ویستی تیکەڵ کردنی هیزی پیشمەرگەی بە سوپای عیراقەوە هەیە؟
د. سەڵاحی گەرمیان: بەشداریکردنی حیزبە کوردییەکان لە کابینەکەی علی ئەلزەیدی ئاماژەیە بۆ هەوڵدان بۆ دروستکردنی هاوبەشی، هەرچەندە بە مانای ئەوە نایات چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان بێت. دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان پێداگری لەسەر بەڕێوەبردنی سەروەت و سامانەکانی بە شێوەیەکی سەربەخۆ ئەکات، لە کاتێکدا بەرپرسانی بەغدا هەوڵی یاسایەکی فیدراڵی ئەدەن بەمەبەستی کۆنترۆڵکردنی ناوەندی. هەروەها، هەروەک چۆن لە حکەمەتەکانی پێشوودا، بودجە و مووچەی فەرمانبەران زۆرجار وەک تاکتیکی فشاری سیاسی بەکاردێت. بۆیە واپێئەچێت گرژیەکان بەردەوام بن، بەڵام ئەگەر بەغدا پابەندی ڕێککەوتنە دارایی و دەستوورییەکان بێت، دەرفەتی گفتوگۆ هەیە.لەبارەی تێکەڵکردنی هێزی پێشمەرگە بە سوپای عێراقەوە، حکومەتی نوێی عێراق پێشنیاری یەکخستنی هێزی پێشمەرگە لە سوپای عێراق ئەکات بۆ پتەوکردنی یەکڕیزی بڕیاردانی ئەمنی. بەڵام هەرێمی کوردستان بەترسەوە ئەڕوانێتە ئەو بابەتە و هێزی پێشمەرگە بە هێزێکی دەستووری ئەزانێت ویەکخستنی لەگەڵ سوپای عێراقدا بە لەدەستدانی ئۆتۆنۆمی ئەمنیی ئەبینێت.
لەبەر ئەو هۆکارانە، چارەسەری کێشەکان ئاسان نیە و پەیوەندی نێوان ناوەند و هەرێمی کوردستان بە گرژیئەمێنێتەوە، بەتایبەتی سەبارەت بە نەوت و گاز و پێشمەرگە.
بۆپێشەوە: لە ژێر سایەی حکومەتی نوێی عێراقدا تا چەندە خزمەتگوزاری و مافە فەردی و مەدەنیەکانی خەڵکی عێراق و کوردستان پارێزراو دەبن؟
د. سەڵاحی گەرمیان: توانای حکومەتەکەی عەلی ئەلزەیدی بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری و مافە تاکەکەسی و مەدەنییەکان بۆ خەڵکی عێراق و کوردستان پەیوەستە بە سەرکەوتنی لە تێپەڕاندنی دابەشکارییە سیاسی و تائیفیەکان و گۆڕینی بەرنامە چاکسازییەکەی لە دروشمەوە بۆ ڕێوشوێنی پراکتیکی.
حکومەت بەڵێنی ئەوەی داوە کە ژێرخانی ئابووری باشتر بکات، بەڵام ڕووبەڕووی قەیرانی درێژخایەنی زۆر ئەبێتەوە، لەپێش هەموویانەوە بەردەوامی قەیرانی کارەبا، ئەوەش جێبەجێکردنی خۆی لەخۆیدا تەحەدایەکی گەورەیە لەبەردەم حکومەتدا. هەروەها خزمەتگوزارییە گشتییەکان بە تایبەت پەرەپێدانی نەخۆشخانە و قوتابخانەکان، بەهۆی کەمی بودجە و گەندەڵی کارگێڕی دووچاری ڕێگری ئەبێتەوە.
بەنیسبەت هەرێمەوە، داوای پشکی گەرەنتیکراو لە بودجە ئەکات بۆ دەستەبەرکردنی مووچە و خزمەتگوزارییەکان، ئەوەش خاڵی گرژی بەردەوامە لەگەڵ بەغدا. بە بەراورد بە بەشێک لە پارێزگاکانی تری عێراق، تا ڕادەیەک ئازادییە مەدەنییەکانی لە هەرێمی کوردستان زیاتر دەستەبەرە، بەڵام ناجێگیری پەیوەندی هەرێم لەگەڵ ناوەنددا بەتایبەت ئەگەر ناکۆکییە دارایی و سیاسییەکان بە چارەسەرنەکراوی بمێننەوە، ئەوا ئەو لایەنە ئەکەوێتە مەترسی زیاترەوە.
نا ئارامی و نەبوونی ئاسایش گەورەترین بەربەستە لەبەردەم باشترکردنی خزمەتگوزارییەکان و دەستەبەرکردنی مافەکان.بەردەوام بوونیان و دامەزراوەکان لاواز ئەکات و ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر خزمەتگوزارییەکان و مافە مەدەنییەکان ئەبێت. ئەگەر حکومەت بتوانێت چاکسازی ژێرخانی ڕاستەقینە جێبەجێ بکات و دابەشکردنی دادپەروەرانەی سامان و خزمەتگوزاری و مافەکان مسۆگەر بکات ئەتوانێت باشتر وڵات بەڕێوەبەرێت.
هەروەها سەروەری یاسا و شەفافیەت لایەنێکی گرنگی ترن کە حکومەت ئاماژەی بۆ ئەکات، بەڵام جێبەجێکردنی پەیوەستە بە توانای حکومەت بۆ بەرەنگاربوونەوەی کاریگەریی گروپە چەکدارەکان.
بۆپێشەوە: خەڵکی عێراق و کوردستان دەبێ چۆن مامەڵە لەگەڵ حکومەتی نوێی عێراق بکرێت؟ ئومێدەوار بن پێی یان هەوڵی بۆ لابردنی بدەن؟
د. سەڵاحی گەرمیان: گەلی عێراق بەشێوەی جۆراوجۆر نارەزایەتیان دەربڕیوە دژ بە ناهەمواری لە ئیدارەدانی دەوڵەت بەگشتی و بە گەندەڵی و دزینی داهات و نەبوونی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و بێکاری. لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠١٩ نارەزایەتییەکان گەیشتە لوتکە کاتێک بە سەدان هەزار ڕژانە سەر شەقامەکان لە بەغدا و شارەکانی خوارووی عێراق و سەدان لە خۆنیشاندەران کەوتنە بەر هێرشی میلیشیاکان و زۆریان لێ کوژران و برینداربوون. ئەو ڕاپەرینە مەزنە ناسراوە بە ڕاپەڕینی تشرین.
توانای عەلی ئەلزەیدی وەک سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ بەدیهێنانی تەواوەتی داواکارییەکانی ڕاپەڕینی تشرین، پەیوەستە بە توانای هاوسەنگکردنی پابەندبوونە سیاسییەکانی لەگەڵ داواکارییەکانی خەڵکی ناڕازی. سەرکەوتنی عەلی ئەلزەیدی بۆ دەسەڵات لە ڕێگەی کۆدەنگی هێزەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی بوو. بۆیە سنووردارکردن ئەسەپێنێت بەسەریدا، چونکە زۆرێک لە داواکارییەکانی ڕاپەڕینی تشرین وەک هەڵوەشاندنەوەی سیستەمی پشککاری و لێپرسینەوە لە گەندەڵکاران ڕاستەوخۆ لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی ئەو سیاسیانەدا بەریەک ئەکەون کە دەنگی متمانەیان بە حکومەتەکەی لە پەرلەماندا بەخشی.
سەرەڕای دڵنیایی ئەلزەیدی، بەپێی بەرنامەی کابینەکەی، سەبارەت بە کۆنترۆڵکردنی چەک ، ئەم بابەتە وەک یەکێک لە ئاڵۆزترین بەڵێنە جێبەجێنەکراوەکان ئەمێنێتەوە بەهۆی کاریگەریی بەربڵاوی میلیشیا چەکدارەکان و گوشارە دەرەکییەکان.
پێکهاتەی کابینەکەی ئەلزەیدی، ڕەنگدانەوەی بەردەوامی میکانیزمی دابەشکردنی پۆستەکانە لەسەر بنەمای قورسایی هەڵبژاردن و پشکی تائیفی و حزبە سیاسییەکان، ئەو سیستەمەی کە ڕاپەڕینی تشرین هەوڵی نەهێشتنی ئەدا.
هەروەها ئەلزەیدی ڕووبەڕووی تەحەدایەکی ڕاستەقینە ئەبێتەوە لە دەستپێکردنی لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆ بۆ دادگاییکردنی ئەو کەسانەی دەستیان لە توندوتیژییەکانی دژ بە خۆپیشاندەران و تیرۆرکردنی چالاکواناندا هەبووە.
ئەلزەیدی هەوڵئەدات سیاسەتێکی هاوسەنگی دەرەکی بنیات بنێت کە بەشێکی هاوتەریبە لەگەڵ داواکاری ڕاپەڕینی تشرین بۆ پاراستنی سەروەری عێراق و دوورخستنەوەی لە ململانێکانی بە وەکالەت. ڕەنگە عەلی ئەلزەیدی بە جێبەجێکردنی چاکسازییە ئیداریەکان لە جێبەجێکردنی داواکارییەکانی خزمەتگوزاری و ئابووری ڕاپەڕینی تشرین سەرکەوتوو بێت، بەڵام گەیشتن بە کۆتاییهێنان بە سیستەمی پشککاری، لێپرسینەوە لە بکوژانی خۆنیشاندەران، و سنووردارکردنی چەک بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە بە لەبەرچاوگرتنی پشتبەستنی بە پشتیوانیی لایەنە سیاسییە تەقلیدییەکان بۆ بەڕێوەبردنی ئەو دۆخە کۆنتڕۆڵی حکومەت قورسە.