چاودێریی سیاسی وڵاتانی کەنداو : گۆڕانکاریی لە عێراق و ستراتیژی کورد “…نوسەر: کارۆخ سەید ڕزگار

گۆڕانکاریی دیمۆگرافیای سیاسی لە عێراق و هاتنەپێشەوەی بەرژەوەندیی عەرەبی سوننە بە پاڵپشتی هەرێمی (بەتایبەت لەلایەن قەتەر و بەحرێن)، پێشنیاری قۆناغێکی نوێی پڕ لە هەل و هەڕەشە دەکات بۆ کورد “
هەڕەشە و مەترسییە سەرەکییەکان
لاوازبوونی پێگەی دەستووری کورد: هەوڵەکان بۆ گۆڕینی هاوکێشەی سیاسی لە بەغدا، دەتوانێت ببێتە هۆی لاوازبوونی ڕۆڵی کورد لە بڕیاردان و کەمکردنەوەی مافە دەستوورییەکان (وەک پشکی بودجە و پرسی نەوت).
کاریگەری لەسەر ناوچە کێشەلەسەرەکان: بەهێزبوونەوەی لایەنێکی عەرەبی لە عێراقدا (شیعە یان سوننە)، دەتوانێت فشارەکان لەسەر ناوچەکانی وەک کەرکوک و شەنگال زیاتر بکات، بە تایبەت لەڕووی گۆڕینی پێکهاتەی ئیداری و ئەمنییەوە.
کەمبوونەوەی کارتەکانی یاری: لە ئەنجامی پتەوبوونی هاوپەیمانییەکانی نێوان لایەنە عەرەبییەکان، کورد لەوانەیە هێزی نێوەندگیری و هاوسەنگیدان لەدەست بدات “

ستراتیژی کاردانەوەی پێویست (سیاسەتی بەئاگایی کورد)
کورد دەبێت سوود لە هەلەکانی ئەم قۆناغە وەربگرێت و هەڕەشەکان کەم بکاتەوە:
نوێکردنەوەی هاوپەیمانی ناوخۆیی و هەرێمی…
پتەوکردنی یەکڕیزی کوردی:
کۆکردنەوەی بڕیار: پێویستە هێزە کوردییەکان (بەتایبەت پارتی و یەکێتی) لەسەر بنەما نیشتمانییەکان ڕێک بکەون و یەک وتاری بەهێز لە بەغدا و نێوەندە هەرێمییەکان پێشکەش بکەن.
کاریگەری: یەکڕیزی گەورەترین کاریگەری لەسەر بڕیاری وڵاتانی هەرێمی دەبێت و وەک “کارتێکی بێ ئەلتەرناتیڤ” مامەڵە لەگەڵ پێگەی کورددا بکەن “

دیپلۆماسی هاوسەنگ:
لادان لەسەر یەک جەمسەر: کورد دەبێت بەردەوام بێت لە پاراستنی هاوسەنگی لە پەیوەندییەکانیدا لەگەڵ ئێران، تورکیا، و وڵاتانی کەنداو (قەتەر، سعودیە، ئیمارات).
تێگەیشتن لە بەرژەوەندی سوننە: پێویستە بە شێوەیەکی کراوە دیالۆگ لەگەڵ بەرپرسانی قەتەر و وڵاتانی تری کەنداو دەست پێبکات، بە ئامانجی ڕوونکردنەوەی پێگەی کورد و دووپاتکردنەوەی پابەندی کورد بە فیدراڵیەت و دەستوور، کە بۆ ئەوانیش جێگەی بایەخە.
بەهێزکردنی بنکەی دەستووری
جێبەجێکردنی تەواوی دەستوور:
کورد دەبێت داوا بکات لە نوێکردنەوەی هاوپەیمانییەکاندا، جەخت لەسەر جێبەجێکردنی تەواوی ماددەکانی دەستوور بکرێتەوە، بە تایبەتی ماددەی 140 و یاسای نەوت و غاز.
ئەمە دەبێتە ڕێگر لەبەردەم هەر گۆڕانکارییەکی دیمۆگرافی و بەزاندنی سنوورەکان.
دیاریکردنی سنوری هەرێم:
پێویستە هەوڵ بدرێت بۆ یەکلاکردنەوەی ئیدارەی ناوچە کێشەلەسەرەکان بە شێوازێکی دەستووری و بە ڕەزامەندی نێودەوڵەتی، پێش ئەوەی گۆڕانکارییە هەرێمییەکان کار بکەنە سەر دۆخی ناوچەکە “
کۆتایی: ئەرکی بەردەوام
ئەم قۆناغە نوێیەی عێراق داوا لە کورد دەکات کە لە دۆخی چاوەڕوانی بێتە دەرەوە و ببێتە پێشەنگی داڕشتنەوەی هاوکێشە نوێیەکان لەسەر بنەمای بەرژەوەندی نەتەوەیی. پێویستە لە پرۆسەی گفتوگۆدا، کورد وەک بەرژەوەندییەکی جیۆپۆلیتیکی سەیر بکرێت نەک تەنها وەک لایەنێکی ناوخۆیی.