خدر سۆفیانی: دەسەڵات بەتایبەت هەردوو لایەنی پارتی و یەکێتی مێژووی ساڵانی حوکمڕانیان سەلماندویانە مل بەدۆڕان نادەن… دیمانەی بۆپێشەوە لەگەڵ مافپەروەر هاوڕێ خدر سۆفیانی سەبارەت بە هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان…
بۆپێشەوە: ئایا هیچ زەمانەتێک هەیە هەڵبژاردن لەم کاتەدا بکرێت ؟
خدر سۆفیانی: بەبۆچوونی من دەسەڵاتی سیاسی کەوتۆتە گێژاوەوە، ئەوەندەی بۆی بکرێت خۆی لە پرۆسەی هەڵبژاردن دەدزێتەوە، چونکە لەدیدی دەسەڵاتی سیاسی بۆرژوازی کوردی تەنانەت خودی خۆشیان خۆیان باش دەناسن و دەزانن لەفەزای هەر جۆرە ململانێیەک لەپێشیانە ئەگەر هێزێکی دەرکی هاوکاری ئەلکترۆنیان نەبێت، هەرچەند واقیعی ئەم دۆخە ناچاریان دەکات ئەم پرۆسەیە ئەنجام بدەن، لەبەرئەوەی ئەم دەسەڵاتە لەئێستادا هیچ شەرعیەتێکی فەرمانڕەوایی نەماوە لەهیچ دام و دەزگایەکی فەرمانڕەواییدا، نەپەرلەمان نەحکومەتی کاراو یاسایی نین، لەبەرئەوە بەخۆدزینەوە لەهەڵبژاردن زیاتر لەداڕمان نزیک دەبنەوە، بەهەڵبژاردنیش لەلێواری ڕوخاندان ئەگەر بەرەیەکی ناڕازی ڕاستەقینە لەگۆڕەپانی ململانێی سیاسیادا بوونی هەبێت، کەواتە هیچ ڕێگاچارەیەکی تر نییە جگە لەئەنجامدانی پرۆسەی هەڵبژاردن و دەبێ بکرێت…
بۆپێشەوە: مەرسومی ئەمجارەی سەرۆکی هەرێم دوای چەند جار دواخستن و دوای بێنەو بەردەیەکی زۆر لە نێوان پارتی و یەکێتی و سەردانی بەغداو پاشان ئیران دەکرا، چۆن دەروانە رۆڵی ئیران و وڵاتانی ناوچەکە لە پەیوەند بەهەڵبژاردنەکانەوە؟
خدر سۆفیانی: حەزدەکەم سەرەتا ئاماژە بەوە بکەم سات لەدوای سات دەسەڵات ئاسۆی بیرکردنەوەی بەرتەسکتر دەبێتەوە و هیچ باوەڕیان بەبنەماکانی دیموکراسی نییەو لای ئەوان لەجیاتی گەشەکردن و پەرەپێدانی دیموکراسی زیاتر گەڕاونەتەوە بەرەو دیکتاتۆری و لەپێناو مانەوەیان هەموو ڕێگایەک دەگرنەبەر، هەر لەدەست تێکەڵکردن لەگەڵ دەوڵەتانی ناوچەکە بەگشتی و گوێ ڕایەڵیان لەبەرامبەر مانەوەی لەدەسەڵاتدا…
بۆپێشەوە: ئیستا کاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکان بڕیاری لێ نەدراوە، کەچی بە کردەوە لایەنە سیاسیەکان بەتایبەتی پارتی و یەکێتی دەستیان کردووە بە هەڵمەتی هەڵبژاردن و خەریکن فایل و دۆسیەی تاوانکارانەی یەکتری هەڵدەدەنەوە، لەو بارەیەوە دەڵێن چی؟
خدر سۆفیانی: هەردوو لایەنی سیاسی ئەگەر گوێیان بەپرەنسیب و یاساو ڕێساکانی هەڵبژاردن دابا کات و وەختیان تێکەڵ نەدەکرد هەر بۆیە نەپرۆسیەکەیان لەلا گرنگە نەدیموکراسی، بەڵکو ئەولەویات لای ئەوان تەنها مانەوەی خۆیانە لەدەسەڵاتدا، سەبارەت بەفایل و دۆسیە هەڵدانەوەی یەکتر ئەوە بەهەرحاڵ ڕاگەیاندنی خۆیانە لەبەرامبەر یەکتریدا بەمەرجێک کاتی ڕاگەیاندن و دیاریکراو بێت، بۆرژوازیەت هەموو جوڵەیەکی هەروایە هەرچی لەبەرژەوەندیدا بێت دەیکات ئەگەر دەرچوونیش بێت لەیاساو ڕێساکان…
بۆپێشەوە: وەکو ئاشکرایە دەسەڵاتی سیاسی هەرێم لە بەرامبەر بە دەسەڵاتی بەغدادا، پاشەکشەی زۆری کردووە تا ئەو رادەیەی سەرانی حزبەکان نایشارنەوە، کە قەوارەی هەرێم لە بەردەم مەترسیدایە، ئایا هەڵبژاردن دەتوانێت وەڵامدەرەوە بەو دۆخە بێت، بەر بە مەترسیەکانی دەسەڵاتی ناوەند بەسەر هەرێمدا بگرێت؟
خدر سۆفیانی: لەسایەی بێسەروبەری دەسەڵاتی بۆرژوازی کوردی نەک هەر پاشەکشە، بەڵکو لەهەموو لایەکەوە گەمارۆ دراوە، هەم لەڕووی سیاسی و پەیوەندییە نێو دەوڵەتییەکان و ئابووری بەتایبەتی، بەڵێ ئەگەر دەسەڵاتی سیاسی هەرێم بیەوێت هێشتا کات ماوە ئەویش بەخۆ نوێکردنەوەو وازهێنان لەدزی و گەندەڵی و چارەسەرکردنی ڕیشەییانەی کێشەکان و هەبوونی سوپایەکی یەکگرتووی نیشتیمانی دەتوانن مەترسیەکانی سەر قەوارەی هەرێم نەک کەم بکەنەوە، بەڵکو دەتوانن هەرێم بەهێزتر بکەن، بەس ئایا ئەوە دەکەن ؟ بێگومان نەخـــــــــــــێر
بۆپێشەوە: لە پینج خولی هەڵبژاردنەکانی هەرێمدا، دەستاو دەست پێکردنی دەسەڵات روینەداوە هەرێم هەر دابەشی دوو زۆنی و دوو دەسەڵاتە” پارتی و یەکێتی” لاتان وایە ئەم هەڵبژاردنە دەتوانێت ئاڵوگۆڕێک بەدوای خۆیدا بهێنێت و دیزاینی سیاسی هەرێم بگۆرێت؟
خدر سۆفیانی: لەهیچ یەکێک لەخولی هەڵبژاردنەکانی هەرێمدا ئاڵوگۆڕی دەسەڵات ڕووی نەداوە، چونکە دیمۆکراسی و دەستاودەستکردنی دەسەڵات لەهیچ ئاستێک بەتایبەت ئاستی سیاسەت لای ئەو دوو حیزبە بوونی هەر نییە، بەڵکو لای ئەوان ئەوەی هەیە مۆنۆپۆڵکردنی دەسەڵاتە کەلەلایەن چەند کەسێکی دیاریکراوو دیکتاتۆرەوە درێژەی هەیە، بۆئەوەی ئامرازی چەوساندنەوەی خەڵکی زەحمەتکێش تێک بشکێ و پەکی پێ بخرێت دەبێت خەڵک هۆشیار بێت و بەئیرادەو هێزێکی گەورەو فراوان، بەخۆ ڕێکخستن و یەکگرتن لەژێر ئاڵای شۆڕشێکی کرێکاری و چینایەتی بەڕێبەرایەتی خەڵکی هەژارو ستەمدیدە لەژێر ئاڵای سروشتی خۆیاندا کۆببنەوەو ئەم واقیعە تاڵەی ئێستای هەرێم هەڵتەکێنن و بتوانن دیزاینی سیاسی بگۆڕن…
بۆپێشەوە: لەهەموو هەڵبژاردنەکاندا سەرجەم حزب و لایەنە بەشدارەکان، دەیان بەڵین بە خەڵکی کوردستان دەدەن کە ژیان و گوزەرانی هاوڵاتیان و خزمەتگوزارییەکان باش دەکەن، کەچی دوای هەموو هەڵبژاردنێک دۆخی ژیان و گوزەرانی هاوڵاتیان نەک باش نابێت خراپتر دەبێت، لاتان وایە ئەم هەڵبژاردنە دەتوانێت هیچ بار گرانیەک لەسەر شانی هاوڵاتیان لاببات؟
خدر سۆفیانی: بەڵێنەکانی دەسەڵاتی بۆژوازی جگە لەدرۆ ڕاگەیاندنی چەواشە هیچی تری لێ پەیدا نابێت، چونکە بۆژوازیەت جگە لەخۆ دەوڵەمەند کردن و خڕکردنەوەی ماڵ و پارەو پولی قەبەو گەورە بۆ گیرفانی تایبەتی خۆیان لەسەر حسابی خەڵکی هەژارو ستەمدیدە هیچی تری لێ ناوەشێتەوە، خەڵکی زەحمەتکێش با بەتەمای ئەوە نەبن لەژێر سێبەری کلک و گوێی سیستەمی سەرمایەداری بحەسێنەوە باری سەر شانیان سوک ببێت.
بۆپێشەوە: تا چەندە لاتان وایە پارتی و یەکێتی، لە هەڵبژاردنەکاندا مل بەدوڕان دەدەن و دەسەڵات رادەستی هێزی براوە دەکەن؟
خدر سۆفیانی: دەسەڵات بەتایبەت هەردوو لایەنی پارتی و یەکێتی مێژووی ساڵانی حوکمڕانیان سەلماندویانە مل بەدۆڕان نادەن و هیچ ئەنجامێکی هەڵبژاردن قبوڵ ناکەن، بەڵکو ڕێگای تووندو و تیژی پیشەی خۆیانە بەهەر شێوازێک بێت کورسی چۆڵ ناکەن، چونکە نەباوەڕیان بەدیموکراسی هەیەو نەئیرادەو ویستی خەڵک.
بۆپێشەوە: چۆن دەڕوانە رۆڵی ئۆپۆزیسیۆن بەتایبەتی نەوەی نوێ کە بەڵینی گەورە گەورە بەخەڵکی کوردستان دەدات؟
خدر سۆفیانی: نەوەی نوێ ئۆپۆزیسیۆنی ڕەسەن و ڕاستەقینە نییە، چونکە بەسروشتی خۆی لەدڵی خەڵکی زەحمەتکێش هەڵنەقوڵاوە و ئەوان پێکهاتوون لەکۆمەڵێک بۆرژواو خاوەن سەرمایەی گەورە، لەگەڵ ئەوەشدا چونکە گۆڕەپانەکە ئۆپۆزیسیۆنی ڕاستەقینەی نییە خەڵکی ستەمدیدە ناچارن دەست بۆ چڵە پوشێکیش ببەن بۆ ئەوەی ڕزگاریان بێت لەدەسەڵات، وە پێشم وایە نەوەی نوێ لەو فەراغەی کەهەیە دەنگی زۆرینەی خەڵک دێنێت و لەوانەیە بچنە پەرلەمان و حکومەتیش، بەڵام دوای ماوەیەک هەمان ئەزموونی بزوتنەوەی گۆڕان دووبارە دەکەنەوەو دەکەونە پەراوێزی جەماوەری.
بۆپێشەوە: تا هاتووە بەشداری کردنی هاوڵاتیان لەهەڵبژاردنەکاندا کەم بۆتەوە، هۆکاری بەشداری نەکردنی خەڵک چییە؟ لاتان وایە ئەمجارەش زوربەی زۆری هاوڵاتیان بەشداری هەڵبژاردنەکان ناکەن؟
خدر سۆفیانی: هۆکاری ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ کەم بوونەوەی متمانەی هاوڵاتیان بەو حزبانەی ئێستا لەگۆڕەپانی سیاسیدان و هیچ بزوتنەوەیەکی گەرم و گوڕی کرێکاری یاخود چینی زەحمەتکێش وجودی نییە کەخەڵکی بەش مەینەتی ئەم هەرێمە لەژێر ئاڵاکەیدا خۆیان ڕێکبخەن و لەسەر هێڵێکی شۆڕشگێڕانە کۆببنەوە بەئامانجی گۆڕینی واقیعێکی تاڵ بەرەو دنیایەکی پڕ لەهەقیقەت و باشتر .
بۆپێشەوە: ئەگەر خەڵک بەشداری هەڵبژاردنەکان نەکەن، دەبێ چی بکەن و بەدیلی هەڵبژاردن چییە؟
خدر سۆفیانی: ئەوەی لەبەشداربوونی هاوڵاتیان گرنگترە لەپرۆسەی هەڵبژاردن ئەوەیە کۆمەڵگەی دێموکراسی دەبێت بەتەواوی هۆشیار بێت بەناتەواویەکانی خۆی وەبزانێ هیچ دەزگاو هێزێک ناتوانێ بەبەختەوەری کاملی بگەیەنێت، جگە لەیەک ڕێزی و یەک دەنگی بەئاراستەی دەسەڵات، بۆئەوەش دەبێت بزوتنەوەی کرێکاری و زەحمەتکێشی شۆڕشگێڕ بێتە مەیدانی خەبات و تێکۆشان کەئێستا لەناو هەرێم بوونی نییە جگە لەگەرای شۆڕشێکی چینی هەژارو کەم درامەت کە لەزەین و هۆشی خەڵکدا چەکەرەی کردووە…