نامەیەکی لینین بۆ کرێکاران و جوتیارانی ئۆکرانیا لە ٢٨ دیسامبەر ١٩١٩… وەرگێرانی: توانا حەمە نوری
هەڤاڵان، ٤ مانگ لەمەوپێش، لە کۆتایی مانگی ئابی ١٩١٩دا، دەرفەتێکم بۆ ڕەخسا لە چوارچێوەی سەرکەوتن بەسەر کۆلچاکدا نامەیەک بۆ کرێکاران و جوتیاران بنووسم. من تەواوی ئەم نامەیە لە پێوەندی لەگەڵ سەرکەوتن بەسەر دێنیکین بۆ کرێکاران و جوتیارانی ئۆکرانیا بڵاو دەکەمەوە.
لە ڕووسیای گەورەدا سیستەمی پاشایەتی بە تەواوی هەڵوەشاوەتەوە. دەبێت لە ئۆکرانیا هەمان کار بکرێت و دەسەڵاتی شورای کرێکاران و جووتیاران ببێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی یەکجاری دەسەڵاتی پاشایەتی خێڵ و ئازادی تەواوەتی جووتیاران و کرێکارانی ئۆکرانیا لە هەموو جۆرە ستەمێکی خاوەن زەوی. بەڵام جگە لەم ئەرکە و چەند ئەرکێکی دیکە کە هێشتا لەبەردەم جەماوەری کرێکاری ڕووسیای گەورە و ئۆکرانیادایە، دەسەڵاتی سۆڤیەت لە ئۆکرانیا ئەرکی تایبەتی خۆی هەیە. لە ئێستادا یەکێک لەو ئەرکە تایبەتانە پێویستی بە زۆرترین گرنگیدان هەیە. ئەویش پرسی نەتەوەییە، یان بە واتایەکی تر، ئایا ئۆکرانیا دەیەوێت کۆماری سۆشیالیستی سۆڤیەتی ئۆکرانیای جیاواز و سەربەخۆ دروست بکات یاخود لە یەکێتی (فیدراسیۆن) لەگەڵ کۆماری سۆشیالیستی فیدراتیڤی ڕووسیادا بێت و یەکبخرێت بۆ ئەوەی یەک سۆڤیەت دروست بکات؛ بۆ ئەوە پێویستە هەموو بەلشەفییەکان و هەموو کرێکاران و جوتیاران کە هۆشیاری سیاسییان هەیە، بە وردی بیر لەم بابەتە بکەنەوە.
سەربەخۆیی ئۆکرانیا لەلایەن هەردوو کۆمیتەی بەڕێوەبەری ناوەندیی کۆماری سۆشیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا و پارتی کۆمۆنیستی ڕووسیا (بۆلشەڤیک)ەوە دانپێدانراوە. بۆیە ئاشکرایە و بەگشتی دان بەوەدا دەنرێت کە لە کۆنگرەی سۆڤیەتەکانی سەرتاسەری ئۆکرانیادا تەنیا کرێکاران و جووتیارانی ئۆکرانیا خۆیان دەتوانن بڕیار بدەن کە ئایا لەگەڵ ڕووسیا یەکبگرن، یان کۆمارێکی جیا و سەربەخۆ بن و لەو حاڵەتەشدا لە نێوان ئەو کۆمارە و ڕووسیا، چ پەیوەندییەکی فیدراڵی دەبێت دابمەزرێت.
ئێمە داوای یەکگرتوویی خۆبەخشانەی گەلان دەکەین – یەکگرتوویییەک کە نەتوانێت نەتەوەیەک فشار بخاتە سەر نەتەوەیەکی دیکە – یەکێتییەک کە لەسەر بنەمای متمانەی تەواو، لەسەر بنەمای دانپێدانانی یەکێتی برایانە و ڕەزامەندی ڕەهای خۆبەخشانە. یەکێتییەکی لەو شێوەیە ناتوانرێت بە یەک هەنگاو جێبەجێ بکرێت؛ پێویستە ئێمە بە ئارامی و بیرکردنەوە بەرەو ئەوە کار بکەین، بۆ ئەوەی بابەتەکان تێک نەشکێنین و بێ متمانەیی دروست نەکەین، بۆ ئەوەی ئەو بێ متمانەییەی کە لە ئەنجامی چەند سەدەیەک لە ستەمی خاوەن زەوی و چەوساندنەوەی سەرمایەدارییەوە بە میرات وەرگیراوە، چەندین سەدەی خاوەندارێتی تایبەت و ئەو دوژمنایەتییەی کە بەهۆی دابەشبوون و دووبارەبوونەوەکانییەوە دروست بووە، دەرفەتی ئەوەی هەبێت کە نەمێنێت.
بۆیە دەبێ بە کۆڵنەدان لە پێناو یەکگرتوویی گەلاندا هەوڵ بدەین و هەرچی هۆکاری جیابوونەوەیان بێت بێبەزەییانە سەرکوت بکەین و لەم کارەشدا دەبێ زۆر سەبر و وریا بین و ئیمتیاز بە پاشماوەی بێمتمانەیی نەتەوەیی بدەین. پێویستە لە بەرامبەر هەر شتێکدا کە کاریگەری لەسەر بەرژەوەندییە بنەڕەتییەکانی کرێکاران هەبێت لە خەباتیاندا بۆ ڕزگاربوونیان لە کۆتی سەرمایە، چەسپاو و سازش نەکراو بین. ئێستا پێناسەکردنی سنوورەکان – چونکە ئێمە هەوڵی سڕینەوەی هەموو سنوورەکان دەدەین – بۆ ئێستا پرسێکی لاوەکییە، ناجەوهەرییە یان ناگرنگە. لە حاڵەتێکی وادا دەتوانین چاوەڕێ بکەین، و دەبێ چاوەڕێ بین، کە بێمتمانەیی نەتەوەیی لە نێوان جەماوەرە بەرفراوانەکەی جووتیارانی بچووکدا زۆرجار زۆر خۆڕاگر دەبێت و پەلەکردن تەنیا دەتوانێت توندتری بکاتەوە. بە واتایەکی تر ئامانجی یەکگرتوویی تەواو و کۆتایی دەخاتە مەترسییەوە.
ئەزمونی شۆڕشی کرێکاری و جوتیاران لە ڕوسیا و شۆڕشی ئۆکتۆبەر- نۆڤەمبەری ١٩١٧ و دوو ساڵ خەباتی سەرکەوتووانە لەدژی دەستدرێژی نێودەوڵەتی و سەرمایەدارەکانی ڕووسیا، بە ڕوونی دەریانخستووە کە سەرمایەدارەکان بۆ ماوەیەک یارییان بەو هەستە کردووە بێمتمانەیی نەتەوەیی – بێمتمانەیی جووتیاران و خاوەن کارە بچووکەکانی پۆڵەندی و لاتڤیا و ئیستۆنیا و فینلاندیەکان – بەرامبەر بە ڕووسەکانی گەورە سەرکەوتوو بوون و لەسەر بنەمای ئەم بێمتمانەییە توانیویانە تۆوی ناتەبایی لە نێوان ئەوان و ئێمەدا بچێنن. ئەزموونەکان دەریانخستووە کە ئەم بێمتمانەییە هێواش هێواش کاڵ دەبێتەوە و نامێنێت و تا زیاتر لێبوردەیی و وریایی ڕووسەکان- چونکە نەتەوەیەکی ستەمکار بوون – بەکاربهێنن، بە دڵنیاییەوە ئەم بێمتمانەییە لادەبرێت. بە دانپێدانانی حکومەتەکانی پۆڵەندا، لاتڤیا، لیتوانیا، ئیستۆنیا و فینلەندایە کە دەتوانین هێواش هێواش متمانەی جەماوەری کرێکاری دەوڵەتە بچووکەکانی دراوسێ بەدەستبهێنین؛ ئەوانەی زیاتر دواکەوتوو بوون و فێڵیان لێ کراوە و زیاتر لە لایەن سەرمایەدارەکانەوە ئازاریان چەشتووە. ئەمەش دڵنیاترین ڕێگایە بۆ کاریگەریکردن لەسەر سەرمایەدارە نەتەوەییەکانی “ئەوان”، و بەرەو متمانەیەکی تەواو بە داهاتووی کۆماری یەکگرتووی سۆڤیەتمان ببات.
ئەوەی کە بۆرژوازی هەموو وڵاتان و هەموو جۆرە حیزبە بچووکە بۆرژواییەکان، واتە ئەو لایەنانەی کە ڕێگە بە هاوپەیمانی لەگەڵ بۆرژوازی دژی کرێکاران دەدەن، هەوڵی زیاتر دەدەن بۆ بەدیهێنانی، ئەوەیە کە کرێکارانی نەتەوە جیاوازەکان جیا بکەنەوە، بۆ ئەوەی بێ متمانەیی دروست بکەن و هاوپەیمانێتییەکی نێودەوڵەتی نزیک و برایەتی نێودەوڵەتی کرێکاران تێکبدەن. هەر کاتێک بۆرژوازی سەرکەوتن بەدەست بهێنێت، دۆزی کرێکاران لە دەست دەچێت. بۆیە کۆمۆنیستەکانی ڕووسیا و ئۆکرانیا دەبێ بە لێبوردەیی و کۆڵنەدان و خۆڕاگری و هەوڵی هاوبەشەوە، فیتنە ناسیۆنالیستییەکانی بۆرژوازی ئاشکرا بکەن و هەموو جۆرە هەوڵێکی ناسیۆنالیستی لەناوببەن و لە ململانێی دەسەڵاتی سۆڤیەتدا، بۆ ڕووخاندنی ستەمی خاوەن زەوی و سەرمایەدارەکان، ببنە نموونە بۆ کرێکارانی جیهان بۆ کۆمارێکی فیدراڵی شورایی جیهانی.
لە ئینگلیزییەوە کراوەتە کوردی